içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

Tandır Geleneği (Eyvan)

EYVAN: Osmanlı döneminde, Orta Asya Ülkelerinde ve Özellikle İran'dan günümüze kadar gelen planlı, mimari mekandır.

Eyvan genel olarak evlerin avlularında kurulur, içinde, büyük ve küçük olmak üzere iki tandır kurulurmuş.

Tandır ekmeği yapımı öncelikle ekmeğin hamuru geceden veyahut sabah namazında hazır edilir.

Sabah namazı ardından tandır yakılır, hazırlanmış hamur Önce ekmek tahtasında merdane ile açılır ardından tandır yastığı Mazraka üzerine yayılır dumanı geçen tandırda teker teker pişirilir.

Küvle tandırın yanından açılan bir küçük baca gibi olukdur iş bitiminde kül temizlendiğinde külün verdiği toz giderilir.

Tandırlar mevsimine göre kullanılır,iki kapısı olan Eyvanın bir kapısı bahçeye diğer kapısı avluya açılırmış.

Kış mevsiminde yapılan ekmekler büyük tandırda pişirilir,

Eyvanın avluya bakan kapısı kullanılır, küçük tandırı sadece taptapa ve çörek için kullanılırlarmış.

Kalabalık aileler de ekmek çok yapıldığı için evin hanımına yardımcı olsun diye ücret karşılığında ekmek yapmak için yardıma gelen kişiye KEYVENİ denilir.

Büyük tandırda pişen ekmeğin kokusu köye veya mahalleye yayılırken, ekmeğini pişiren ev sahibi Eyvanı süpürür temizler, yöreye özgü kilimleri yayar.

Bestekleri (yastıkları) dizer,

Yünden yapılmış örtü veya yorgan kürsünün üzerine örtülür,

tandırda yaptığı kavurga,hedik, çayları ile kürsünün başında toplanarak sohbetlere  başlarmışlar.

Sohbetlere genellikle Dede Korkut hikayeleri ve bilmeceler eşliğinde devam ederlermiş.

Yine Yaz aylarında Eyvanın bahçeye bakan kapısı kullanılır, aynı şekilde bahçe sulanır,süpürülür  kilimler  yayılır, bestekler (yastıklar) dizilirmiş.

Eyvan geleneği tandır evleri ile günümüze kadar gelmiştir.

Günümüz tandır evlerinde geleneğini devam ettiren bir çok köylerimiz vardır.

Nuran Akçap Demirhan

27/04/2021

YAZARIN DİĞER YAZILARI
FACEBOOK YORUM
Yorum